فیلم و هنر

10 پیش بینی فیلم های ماتریکس از آینده

گاهی می شنویم که برخی از فیلم ها از زمان خود جلوتر بوده اند، این اصطلاح به این معنی است که در زمان اکران آنطور که باید مورد توجه قرار نگرفتند و در باکس آفیس هم دچار شکست شدند. اما بعدها مخاطبان خاص خود را پیدا کردند و به یک کالت کلاسیک تبدیل شدند. اما سری فیلم ماتریکس (The Matrix) این گونه نیست و فیلمی است که فورا بعد از اکران به یک پدیده فرهنگی تبدیل شد و همچنین به زیبایی دنیایی را که ما امروزه در آن زندگی می کنیم، پیش بینی کرده است. فیلم های کمی قدرت پیش بینی آینده و تکنولوژی های آن را دارند.

فیلم اول ماتریکس در سال 1999 توسط واچوفسکی ها به ما داده شد که مضامین و اهمیت های فرهنگی زیادی در پی داشت و در دنیای امروز نیز تاثیرات فراوان آن را شاهد هستیم. پیش تر هم ذکر شد که طرفداران سینما در همان ابتدا این فیلم را تحسین کردند، اما اکنون با بررسی دقیق تر متوجه می شویم که این فیلم در واقع پیش بینی های بزرگ و دقیقی از آینده ارائه داده که باورنکردنی است. برای مثال مصرف قرص «قرمز» یا «آبی» بیشتر از آن چیزی که به نظر می رسید اهمیت دارد و فشن ماتریکس نیز تا به امروز در بسیاری  از جاها به چشم می خورد.

10 صحنه عاشقانه سینما که همچنان مخاطب را تکان می دهند

پیام اصلی فیلم درباره اینکه حقیقت واقعی و جهان اطراف ما چیست، این روزها در سرتاسر فضای مجازی وجود دارد و درباره آن صحبت می شود. همانطور که گفته شده، قسمت پنجم فرانچایز The Matrix در دست ساخت قرار دارد و هنوز مشخص نیست چه چیزهای بیشتری را پیش بینی خواهد کرد. اما در ادامه این مقاله قرار است به نکاتی بپردازیم که فیلم های ماتریکس از طریق آن ها بیش از دو دهه پیش آینده را پیش بینی کرده بود.

10. تغییر ماهیت قهرمانان اکشن

فیلم ماتریکس

در فیلم های دهه 80 سینما بیشتر شاهد فیلم هایی با اکشن سنگین و شخصیت های هیکلی و نیرومند مانند آرنولد شوراتزنگر، سیلوستر استالونه، ژان کلود ون دام و بسیاری دیگر از ستارگان اکشن بودیم که قهرمانان محبوب مخاطبان آن زمان بودند. با این حال، در اواسط دهه 90 نیاز بود تا نماد جدیدی برای قهرمانان اکشن وجود داشته باشد و اگرچه برخی از نام های مذکور توانستند با کمی تغییر ماهیت باز هم در پرده نقره ای سینما حضور پیدا کنند، اما این ژانر همچنان یک نیاز اساسی به تغییر شکل و کارکرد قهرمانان خود داشت.

کیانو ریوز در نقش نئون در فیلم ماتریکس

کیانو ریوز مدتی قبل از اینکه فیلمنامه ماتریکس به دست مدیربرنامه هایش برسد، در فیلم های دیگری حضور داشت. او در عناوین اکشن بزرگی مانند Speed و Point Break بازی کرده بود، اما هیچ  گاه به یک نماد شناخته شده در آن ژانر قرار نگرفته بود. در نهایت زمانی که نقش نئون در The Matrix را برعهده گرفت و در دنباله های آن نیز حضور داشت، اعتبارش نزد طرفداران بسیار بالا رفت. نئو یک شخصیت خفن و جدی است که در کنار آن هوش و ذکاوت زیادی هم دارد. با ورود به هزاره جدید، بیشتر شاهد حضور قهرمانان اکشنی بودیم که به جای زور بازو بیشتر از قدرت ذهن و هوش خود استفاده می کنند. چیزی که به امروز همچنان پابرجاست.

9. وعده های غذایی بی مزه

فیلم ماتریکس

این یکی از آن موارد عجیب است، اما وقتی نئو در«real world» بیدار می شود، می فهمد غذایی که در اختیارش قرار گرفته، یک وعده عادی و خوشمزه ای نیست که همیشه انسان ها می خورند، بلکه بی مزه و حال بهم زن است. به نظر می رسد یک اوتمیل بیات کهنه است که با این حال تمام مواد مغذی که بدن به آن نیاز دارد در خود جای داده است.

ما عاشق شیک پروتئین هستیم

نه تنها ورزشکاران و افرادی که مرتب به باشگاه می روند، عاشق مصرف شیک های پروتئینی هستند، بلکه افراد عادی هم برای گذراندن روز به و شیک های مختلف نیاز داریم. برخی از این شیک ها در اینستاگرام و دیگر فضاهای مجازی به گونه ای جذاب و فانتزی ساخته می شوند، اما در نهایت خروجی آن یک سری ویتامین ها و پروتئین های مورد نظر بدن را تامین می کند. از اواخر دهه 90، نژاد بشر به صنعت شیک پروتئین وابستگی زیادی پیدا کرده است. با اینکه این یک موضوع کوچک و غیرقابل توجه در فیلم به نظر می رسد، اما اکنون به خوبی منظور آن را متوجه می شویم.

8. ترندهای فشن

فیلم ماتریکس

با توجه به اینکه فیلم اصلی ماتریکس یکی از آثار برجسته سینما محسوب می شود، یکی از بخش هایی که ماتریکس را بسیار عالی کرده، تاثیرآن بر سایر اشکال فرهنگ بود. مد یکی از آن هاست. لباس های چرمی، چکمه ها و اینکه همه چیز سیاه است.

کمی عجیب است که تمام شخصیت ها سیاه پوش هستند، زیرا چیز خاصی در آن وجود ندارد که احساس گوتیک داشته باشد. نئو و ترینیتی شبیه به مدل های فشن  شوهای آلمانی هستند. هر ساله، برندهای لباس لاکچری، لباس هایی را تولید می کنند که به نظر می رسد شاید در صحنه ای حذف شده از فیلم وجود داشتند. افراد مشهوری مانند لیدی گاگا، ایرینا شایک و بلا حدید همگی با یک پوششی ظاهر شده اند که آن ها را خیلی شبیه به فیلم ماتریکس کرده بود. اینطور می توان عنوان کرد که مد فیلم بخشی از چیزی است که فیلم را به یک پدیده تبدیل کرده بود.

7. موسیقی رقص الکترونیک

فیلم ماتریکس

مانند مد، موسیقی موجود در The Matrix نیز از جمله موارد کلاسیک محسوب می شود. در واقع، موسیقی متن فیلم اصلی و دنباله های آن در آن زمان و هنگامی که موسیقی رقص های الکترونیک یا تکنو (EDM) در حال رشد و شکوفایی بود، بسیار مورد توجه قرار گرفت.

این رقص ها در دهه 80 با موجی که به سبب شکل گیری موسیقی تکنو در اروپا راه افتاده بود، متولد شد. در دهه 90، این رقص ها در آمریکا بسیار گسترده و پر سروصدا بود. ترکیب موسیقی heavy house که با بیت های تکنو ترکیب شده زیبایی سایبرپانک ماتریکس را بیشتر کرده است.

6. توییتر و ایلان ماسک

فیلم ماتریکس

برای یک دهه و نیم، توییتر میلیون ها نفر را به جهانی کشیده که در آن می توان هرچیزی که فکرش را می کنید به زبان آورد — یا بهتر است بگوییم نوشت. مهم نیست چیزی که می نویسید درست باشد یا نه، چون قابلیت ترند شدن را دارد. یک زمانی افراد مشهور از توییتر برای صحبت کردن در مورد فعالیت های روزمره شان استفاده می کردند، اما حالا معتادان این فضای مجازی شبیه شخصیت های دنیای ماتریکس هستند.

توییتر حالا تبدیل به جایی شده که مردم در آن تئوری توطئه های مختلف را مطرح می کنند و بقیه آن را به اشتراک می گذارند. خیلی ها حتی فکر می کنند که توییتر مکانیست که هر باور و ایده ای را بدون هیچ شواهد و مدرکی تصدیق می کند. خود ایلان ماسک که حالا صاحب توییتر است یک بار گفت که ما در یک دنیای شبیه سازی شده زندگی می کنیم. شاید باید حرفش را بیشتر جدی بگیریم.

5. مردم گوسفند (Sheeple)

فیلم ماتریکس

بزرگترین تصمیمی که نئو در طول فیلم ماتریکس باید بگیرد انتخاب بین آزادی و در جهالت ماندن است. او می تواند مورفیوس را دنبال کند و حقیقت دنیایش را بفهمد یا به زندگی معمولی و مذبوحانه خود ادامه دهد. این شاید مصداق زندگی خیلی از ماها باشد، آن هم زمانی که بین یک انتخاب راحت و یک ریسک بزرگ مانده ایم؛ یکی ما را به ماجراجویی جدید و خطرناکی می کشد و دیگری در زندگی عادی و کسالت آور نگه می دارد.

تا حالا باید با واژه ی «Sheeple» مواجه شده باشید که ترکیبی از People (آدم ها) و Sheep (گوسفندها) است و به جماعتی اشاره دارد که از خود فکری ندارند و هر دروغی را به راحتی می بلعند. حالا به دورانی رسیده ایم که تقریبا همه اینفلوئنسر ها — حال که چپ گرای لیبرال باشند چه راست گرای سنتی — از شما می خواهند که از خواب غفلت بیدار شوید و حقایق مورد پسند آن ها را قبول کنید. آیا این صرفا تاثیر فرهنگی آثاری چون ماتریکس است که حالا در جامعه متجلی شده یا این ایده ها یک طنز خودکامه ی تاریخی هستند؟

4. مصداقی برای جامعه تراجنسیتی

فیلم ماتریکس

زمانی که فیلم ماتریکس در سال 1999 عرضه شد، خواهران واچووسکی (کارگردانان فیلم) در واقع برادران واچووسکی بودند. این دو هنرمند در سال 2012 و 2016 خود را زنان تراجنسیتی معرفی کردند و حالا که دهه ها از عرضه ماتریکس می گذرد، مخاطبان می بینند که ایده ها و مفاهیمی با این مضمون در سراسر سه گانه دیده می شود.

لانا و لیلی هر دو این موضوع را تایید کرده اند، اما زمانی که ماتریکس در سال 1999 عرضه شد، جامعه برای پذیرفتن این ایده ها آماده نبود. به هرحال اگر به شخصیت نئو هم دقت کنیم، می بینیم که او هویت مشخصی ندارد و در جامعه خود یک بیگانه به حساب می آید. همه روند شخصیتی نئو در راستای پیدا کردن خود واقعی اش و پس زدن ماتریکس بود، که می تواند مصداقی برای جامعه تراجنسی فعلی باشد. فیلم های واچووسکی ها همیشه جلوتر از زمانه خودشان بوده است، و ماتریکس هم از این قاعده مستثنی نیست.

3. ظهور هوش مصنوعی

فیلم ماتریکس

تعداد فیلم های علمی تخیلی که در مورد آینده هوش مصنوعی به ما هشدار داده اند از شمار خارج است. حالا فیلمی مثل ماتریکس هم در کنار آثاری چون Ghost in the Shell و Terminator و Blade Runner به یکی از پیش گویان عصر هوش مصنوعی نسبت داده می شود. خیزش هوش مصنوعی هایی مثل ChatGPT در سال اخیر باعث شده تا همه در این دنیای نامطئن نگران آینده شغلی مان باشیم. از آن بدتر، شاید خیلی ها ترس این را داشته باشند که روبات ها در آینده نزدیک واقعا جهان را به تصرف خود درآورند.

ماتریکس 25 سال پیش به ما تصویری از یک ویران شهر نشان داد که در آن هوش مصنوعی باعث نابودی بشریت شده است. حالا به نظر می رسد که هرروز به این آینده شوم نزدیک تر می شویم. شاید مدت ها طول بکشد که هوش مصنوعی به جایی برسد که تهدیدی برای بشریت محسوب شود، اما همین الان هم بسیاری از افراد از آن برای مقاصد نه چندان درست استفاده می کنند. دیگر هوش مصنوعی پشت درهای MIT یا اتاق فکر گوگل پنهان نشده است؛ هوش مصنوعی برای همه ما در دسترس است.

2. آیا ما در یک شبیه سازی زندگی می کنیم؟

فیلم ماتریکس

چه صحبت از کدهای سبزرنگی باشد که در صفحه های مختلف ماتریکس می بینیم یا متوقف کردن گلوله های تفنگ توسط نئو، ماتریکس به ما می گوید که شاید همه واقعیت اطراف ما یک شبیه سازی پیچیده و پیشرفته کامپیوتری باشد. بله شاید در نگاه اول جهان کاملا منطقی به نظر برسد، اما کمی که دقت می کنید می بینید که ناسازگاری ها و تناقض های زیادی در طبیعت وجود دارد.

اگر فکر می کنید در یک شبیه سازی نیستیم از خود سوال هایی مثل این بپرسید: آیا تا به حال دیده اید که همسایه هایتان با خریدهایشان به منزل برگردند؟ خیلی از دانشمندها هم اکنون می گویند که ممکن است همه این جهان یک شبیه سازی باشد و خیلی ها دلایل موجهی هم برای استدلال خود دارند. نکته جالب این است که همه آن ها برای تبیین بهتر حرف هایشان به فیلم ماتریکس اشاره می کنند.

1. استعاره ی قرص آبی و قرمز

فیلم ماتریکس

ماتریکس هنوز هم پر از صحنه های بسیار بیادماندنی و عجیب و غریب است، اما مهم ترین صحنه آن هنوز به مکالمه مورفیوس و نئو برمی گردد. مورفیوس به نئو یک انتخاب می دهد: قرص آبی را انتخاب کن و فردا در تخت خودت بیدار شو، یا قرص قرمز را بردار و با حقیقت مواجه شو.

بزرگترین چالش ما انسان ها این است که منطقی در این زندگی پیدا کنیم، منطقی که خیلی وقت ها دست نیافتنی است. ماتریکس در زمانی عرضه شد که بیشتر انسان ها ترس ها و نگرانی هایی نسبت به تکنولوژی های جدید داشتند. این فیلم به ما اجازه داد که از این ترس ها بگذریم و با آینده ای مواجه شویم که بعضی از این نگرانی ها به واقعیت تبدیل می شوند. پس با تماشای ماتریکس، همه ما یک جورایی قرص قرمز را قورت دادیم.

دکمه بازگشت به بالا